National Science Day to spur STEM learning / Hari Sains Negara Memacu Pembelajaran STEM

The UNESCO General Conference in 2001 had proclaimed every 10th of November as the World Science Day for Peace and Development. It aims to bring nations together to commit to science for peace and development, and long term sustainable development

One agenda is the Paris Agreement on climate change, of which the Cabinet recently gave the green light to ratify. Malaysia pledged to reduce its greenhouse emissions by 45 per cent by 2030, and eliminate 32 million tonnes of carbon emissions in over three years’ time.

Hence such a celebration dedicated to science is essential to raise public awareness of scientific matters, and to bridge the gap between science and societies.

This year, the theme of World Science Day is “Celebrating Science Centres and Science Museums”. Although our National Science Centre has been closed for over a year for renovations and set to reopen to the public next year, the Science Centre crew continues to actively conduct science engagements with the community. They have travelled to Sabah several times, organising Science Festivals in public places and outreach programs in schools.

As a strong proponent of science enculturation among Malaysians especially schoolchildren, I laud the various initiatives undertaken by our Science Centres so far. Modern science centres are very important in science enculturation for children through hands-on exhibits.

Seeing the significance of communicating science to the public, I am pleased that my Ministry has announced for every 10th November to be also celebrated as our National Science Day, commencing 2017.

At schools, we encourage educators to apply Inquiry-Based Science Education (IBSE). The Academy of Sciences Malaysia for example, organised training workshops for primary school teachers on IBSE in four parliamentary areas in Kedah, Terengganu, Melaka and most recently in Sabah.

Last week, 40 teachers from Tuaran schools, selected as “Science Ambassadors”, were trained in IBSE in a workshop, facilitated by two French IBSE experts Professor Yves Quere and Ms Ann Laperdrix.

The 40 “Duta Sains” or Science Ambassadors of Tuaran.

During courtesy calls on Dato’ Seri Mahdzir Khalid, Minister of Education Malaysia and Mr Christophe Penot, French Ambassador to Malaysia, Professor Quere proposed a Malaysia-France primary school science teacher exchange, which was favourably received by them.

The exchange will start in June 2017 with Tuaran science teachers attending LAMAP Assembly in Paris.

Many of us would have been aware of the IBSE approach and although it is not a completely new concept to us, I believe its background story is not known to all.

During the last decade of the 20th Century, the global scientific community became very concerned at the declining interest in science and technology among school children. The enrolment in science and technology courses in universities in the West decreased alarmingly.

In some US universities, pure science and engineering departments were entirely shut down.

Nobel Laureate Dr.  Leon Lederman, who was also the Director Emeritus of the National Fermi Linear Accelerator Laboratory of the US Department of Energy in Chicago, decided to take concrete action to reverse the decline.

He was convinced that the ineffective book and rote learning of traditional education stifled the inquisitive and creative instinct of children.

Clearly our teachers are the primary agent of change. Through his Teachers Academy for Mathematics and Science, Dr. Lederman started the IBSE method of hands on training of primary school teachers in Chicago with notable success.

Dr. Lederman’s deep concern about the declining interest in science and technology among the young ones was shared by another Nobel Laureate Georges Charpak of France.

Dr. Charpak was a former Director of CERN, the European Organisation for Nuclear Research, and thus a close colleague of Dr. Lederman. Realising that only three per cent of primary schools in France had science in its syllabus and that it was diminishing, he led a delegation from the French Academy of Sciences to visit Dr. Lederman in 1995.

One of the three delegation members was Professor Yves Quere, whom I would come across with many years later. The trio were deeply impressed with the IBSE programme of Dr. Lederman and a science education revolution was launched in France.

The IBSE programme of the French Academy of Sciences was named La main a la pate (LAMAP or “hands on the dough” as in kneading bread). All four pioneers of IBSE happened to be world famous physicists.

Science education contributes most significantly in shaping our mind, by stimulating curiosity and imagination. The LAMAP IBSE approach is based on its innovative pedagogy. According to them, this is how you teach science:

  • Start with a question by a child about a phenomenon he/she encountered and does not understand.
  • Urging the rest of the class to form their own hypotheses about the phenomenon.
  • Have the children set up and conduct an experiment to prove their hypotheses.
  • Request them to write down their small intellectual adventure to strengthen the language skill of pupils.

Yet LAMAP has gone beyond promoting IBSE in classrooms. It mobilises university professors and science students in assisting maths and science teachers. These learned scientists were to only advise teachers and leave the direct interaction with schoolchildren to their teachers who were much better communicators.

A dedicated website which contains classroom resources, training resources as well as a platform of teachers has been created and available for free. A high level scientific panel of fellows of the French Academy of Sciences serves to provide scientific explanations to queries posed by teachers. The website recorded some three million hits in 2015.

The English mirror website is now available in English through the UNESCO International Science, Technology and Innovation Centre for South-South Cooperation (ISTIC), an international centre under MOSTI, at

After 20 years of LAMAP, science syllabus has now reached more than 60 per cent of French schools, an achievement also largely attributed to the support of their Ministry of Education.

The widespread support of LAMAP by government, academia, industry and society in France testifies to the success of IBSE in nurturing innovative and creative human capital in France to face the challenges of the Fourth Industrial Revolution.

To date, the LAMAP IBSE programmes held in collaboration with ISTIC had impacted 480 science education in Malaysia. In fact, ISTIC is the closest international partner of LAMAP in the developing world.

I had the opportunity to visit LAMAP Foundation and the French Academy of Sciences in September 2015. By happy coincidence, Professor Quere, one of the pioneers of LAMAP IBSE whom I mentioned earlier, was my guide.

We also visited Ecole Cave, a French primary school and observed a science lesson using this approach. The role of the science teacher as a facilitator in hands on activities rather than merely using a book had greatly inspired me.

Last week, LAMAP has ventured into Sabah for the first time, organising a five-day IBSE training workshop in Kota Kinabalu.


Had the pleasure of meeting Ms Ann Laperdrix and Prof Yves Quere last week.

I appreciate that Professor Quere and the Director of the French primary school above Ms Ann Laperdrix travelled from Paris and gladly assisted in the workshop. I share their passion of motivating teachers and students alike since 1979 where I took up a brief stint as a teacher.

The objective of IBSE is to assure the supply of innovative and creative high school graduates for science and engineering courses in universities by nurturing the creative instincts of the young.

IBSE encourages students to question and doubt a proposition until it is supported by experiment and evidence.

In a world where our children are constantly bombarded by “prophets” of unnecessary military expenditure, of extreme religious fundamentalism leading to terrorism, of imprudent consumption as the model of economic development, this evidence based education provides an effective defence by nurturing a discerning and rational citizenry.

Hari Sains Negara Memacu Pembelajaran STEM

Pada 2001, Persidangan Agung UNESCO mengisytiharkan setiap tahun pada 10 November disambut sebagai Hari Sains Sedunia untuk Keamanan dan Pembangunan. Sambutan ini bertujuan menggalakkan negara-negara berpadu tenaga memberikan komitmen kepada sains untuk keamanan dan pembangunan, selain pembangunan mampan jangka panjang.

Salah satu agendanya ialah Perjanjian Paris tentang perubahan iklim, yang baru-baru ini dipersetujui oleh Kabinet untuk diratifikasi. Malaysia berikrar untuk mengurangkan pelepasan gas rumah hijau sehingga 45 peratus menjelang 2030, dan menghapuskan pelepasan karbon sebanyak 32 juta tan dalam tempoh lebih tiga tahun.

 Justeru, sambutan sedemikian yang dikhususkan untuk sains sememangnya penting dalam usaha meningkatkan kesedaran awam tentang segala hal yang berkaitan dengan sains, dan juga merapatkan jurang antara sains dengan masyarakat.

Tahun ini, tema Hari Sains Sedunia ialah “Memperkasakan Pusat Sains dan Muzium Sains”. Walaupun Pusat Sains Negara telah ditutup lebih daripada setahun bagi kerja penambahbaikan dan dijangka akan dibuka semula kepada orang ramai pada tahun depan, namun pekerja Pusat Sains Negara terus giat menjalankan aktiviti sains dengan masyarakat. Mereka telah berkunjung ke Sabah beberapa kali, menganjurkan Festival Sains di tempat awam dan program outreach di sekolah.

Sebagai individu yang banyak menyokong pembudayaan sains dalam kalangan rakyat Malaysia terutama sekali murid sekolah, saya memuji pelbagai inisiatif yang dijalankan oleh Pusat Sains kita setakat ini. Pusat sains moden memainkan peranan penting membudayakan sains dalam kalangan kanak-kanak melalui pameran interaktif.

Melihat betapa pentingnya penyebaran sains kepada orang ramai, saya amat gembira apabila Kementerian saya mengumumkan bahawa setiap 10 hari bulan November juga disambut sebagai Hari Sains Negara, bermula 2017.

Di sekolah, kita menggalakkan pendidik supaya menerapkan Pendidikan Sains Berasaskan Inkuiri (IBSE). Akademi Sains Malaysia, sebagai contoh, telah menganjurkan bengkel latihan untuk guru sekolah rendah dalam IBSE di empat kawasan parlimen di Kedah, Terengganu, Melaka dan yang terbaharu di Sabah.

Minggu lepas, seramai 40 orang guru dari sekolah di Tuaran, dipilih sebagai “Duta Sains”, telah menerima latihan dalam IBSE di sebuah bengkel yang dikendalikan oleh dua pakar IBSE, iaitu Profesor Yves Quere dan Ann Laperdrix.

Semasa kunjungan hormat ke atas Dato’ Seri Mahdzir Khalid, Menteri Pendidikan Malaysia dan Tuan Yang Terutama Christophe Penot, Duta Perancis ke Malaysia, Profesor Quere mengusulkan program pertukaran guru sains sekolah rendah antara Malaysia-Perancis, yang telah disambut baik oleh mereka berdua.

Program pertukaran itu akan bermula pada Jun 2017 menerusi penyertaan guru sains Tuaran di Perhimpunan LAMAP di Paris.

Ramai antara kita mungkin sudah tahu tentang pendekatan IBSE, dan walaupun ia bukanlah sama sekali konsep baharu kepada kita, tetapi saya percaya bahawa bukan semua orang tahu tentang kisah latar belakangnya.

Dalam dekad terakhir abad ke-20, komuniti sains global berasa begitu bimbang tentang minat yang semakin menurun terhadap mata pelajaran sains dan teknologi dalam kalangan murid sekolah. Pendaftaran dalam kursus sains dan teknologi pada peringkat universiti di Barat menurun pada tahap yang membimbangkan.

Malah di sesetengah universiti di Amerika Syarikat, jabatan sains tulen dan kejuruteraan terpaksa ditutup sepenuhnya.

Pemenang Hadiah Nobel, Dr. Leon Lederman, yang juga merupakan Pengarah Emeritus Makmal Pemecut Kebangsaan Fermi di Jabatan Tenaga Amerika Syarikat di Chicago, memutuskan untuk mengambil tindakan konkrit bagi mengubah penurunan tersebut.

Beliau yakin bahawa teknik belajar melalui buku dan menghafal dalam pendidikan tradisional yang tidak berkesan menyekat naluri ingin tahu dan sifat kreatif yang ada pada kanak-kanak.

Jelas sekali guru kita merupakan ejen utama perubahan. Melalui Akademi Guru Matematik dan Sains milik beliau, Dr. Lederman memulakan kaedah latihan praktikal IBSE kepada guru sekolah rendah di Chicago dengan mencatatkan kejayaan yang luar biasa.

Kebimbangan Dr. Lederman yang begitu mendalam tentang minat yang semakin menurun terhadap mata pelajaran sains dan teknologi dalam kalangan golongan muda turut dikongsi oleh seorang lagi Pemenang Hadiah Nobel, Georges Charpak dari Perancis.

Memandangkan Dr. Charpak merupakan bekas Pengarah CERN, iaitu Pertubuhan Penyelidikan Nuklear Eropah, maka beliau juga adalah rakan sekerja yang rapat dengan Dr. Lederman. Menyedari bahawa hanya tiga peratus sekolah rendah di Perancis memasukkan sains dalam sukatan pelajarannya dan hakikat bahawa kadar ini semakin berkurangan, beliau mengetuai delegasi dari Akademi Sains Perancis untuk mengunjungi Dr. Lederman pada 1995.

Seorang daripada tiga anggota delegasi tersebut ialah Profesor Yves Quere, yang saya berkesempatan berjumpa beberapa tahun kemudian. Mereka bertiga begitu kagum dengan program IBSE Dr. Lederman dan sejurus itu revolusi pendidikan sains dilancarkan di Perancis.

Program IBSE anjuran Akademi Sains Perancis dinamakan La main a la pate (LAMAP atau “tangan yang menguli doh” seperti menguli roti). Keempat-empat perintis IBSE ini secara kebetulan merupakan ahli fizik terkemuka dunia.

Pendidikan sains memberikan sumbangan yang amat ketara dalam pembentukan minda kita, dengan merangsang rasa ingin tahu dan daya imaginasi. Pendekatan IBSE LAMAP dirangka berdasarkan pedagogi inovatifnya. Menurut mereka lagi, beginilah caranya kita mengajar sains:

(1) Mulakan dengan soalan yang diajukan oleh seorang murid tentang sesuatu fenomena yang tidak difahaminya.

(2) Mendorong semua murid lain di dalam kelas untuk merangka hipotesis mereka sendiri tentang fenomena tersebut.

(3) Menyuruh murid-murid tersebut menyediakan dan menjalankan uji kaji untuk membuktikan hipotesis mereka.

(4) Meminta mereka supaya menulis sedikit pengalaman intelektual mereka itu bagi tujuan mengasah kemahiran bahasa mereka.

Namun, LAMAP bukan setakat menggalakkan penerapan IBSE di dalam kelas sahaja. Ia menggembleng tenaga dalam kalangan profesor universiti dan pelajar sains untuk membantu guru matematik dan sains. Ahli sains yang berilmu ini hanya perlu memberikan tunjuk ajar kepada guru dan membiarkan guru itu sendiri berinteraksi secara langsung dengan murid kerana mereka adalah komunikator yang lebih baik.

Laman web khusus yang mengandungi sumber kelas, sumber latihan dan juga platform untuk guru telah dihasilkan dan disediakan secara percuma. Panel felo sains peringkat tinggi dari Akademi Sains Perancis turut membantu memberikan penjelasan saintifik kepada pertanyaan yang diajukan oleh guru. Laman web tersebut mencatatkan kira-kira tiga juta capaian pada 2015.

Laman web replika LAMAP kini boleh didapati dalam bahasa Inggeris menerusi Pusat Sains, Teknologi dan Inovasi Antarabangsa (ISTIC) bagi Kerjasama Selatan-Selatan di bawah naungan UNESCO, iaitu sebuah pusat antarabangsa di bawah MOSTI, di

Setelah 20 tahun penubuhan LAMAP, sukatan pelajaran sains kini telah mencecah lebih daripada 60 peratus di sekolah Perancis, pencapaian yang juga sebahagian besarnya hasil daripada sokongan Kementerian Pendidikan mereka.

Sokongan yang tidak berbelah bahagi terhadap LAMAP daripada pihak kerajaan, akademik, industri dan masyarakat di Perancis menandakan kejayaan IBSE dalam memupuk modal insan yang inovatif dan kreatif di Perancis demi menghadapi cabaran Revolusi Perindustrian Keempat.

Sehingga kini, program IBSE LAMAP yang diadakan secara usaha sama dengan ISTIC telah memberikan impak kepada 480 pendidik sains di Malaysia. Malah, ISTIC adalah rakan antarabangsa terdekat LAMAP di negara membangun.

Saya berpeluang mengunjungi Yayasan LAMAP dan juga Akademi Sains Perancis pada September 2015. Dengan tidak disangka-sangka, Profesor Quere, salah seorang perintis IBSE LAMAP yang saya sebutkan sebelum ini, menjadi jurupandu saya.

Kami juga mengunjungi Ecole Cave, sebuah sekolah rendah di Perancis dan memerhatikan bagaimana pelajaran sains diajar menggunakan pendekatan ini. Peranan guru sains sebagai fasilitator dalam aktiviti praktikal dan bukannya semata-mata menggunakan buku sangat memberikan inspirasi kepada saya.

Minggu lepas, LAMAP sampai juga ke Sabah buat kali pertamanya, menganjurkan bengkel latihan IBSE selama lima hari di Kota Kinabalu.

Saya menghargai kesudian Profesor Quere dan Pengarah sekolah rendah Perancis yang disebut di atas, Ann Laperdrix kerana sanggup datang dari Paris dan tidak keberatan membantu dalam bengkel tersebut. Saya turut merasai keghairahan mereka memotivasikan guru mahupun pelajar semenjak 1979, iaitu ketika saya bertugas sekejap sebagai guru.

Objektif IBSE adalah memastikan bekalan lulusan sekolah tinggi yang inovatif dan kreatif untuk kursus sains dan kejuruteraan pada peringkat universiti dengan memupuk naluri kreatif golongan muda.

IBSE menggalakkan pelajar untuk mempersoalkan dan menyangkal sesuatu usul sehinggalah ia disokong oleh eksperimen dan bukti.

Dalam dunia yang membuatkan murid kita sentiasa terdedah kepada ancaman bertali arus “penganjur” diayah tentang perbelanjaan ketenteraan yang keterlaluan, fundamentalisme agama pada tahap ekstrem yang menjurus kepada keganasan, penggunaan yang tidak berhemat sebagai model pembangunan ekonomi, pendidikan berasaskan bukti ini menyediakan pertahanan yang berkesan dengan memupuk penduduk yang pandai menilai dan bersikap rasional.

Dengan yang demikian, sambutan Hari Sains Negara bukanlah sekadar program pembudayaan, sebaliknya menjadi bukti bahawa kita amat menekankan tentang pembelajaran STEM dan bakat STEM di Malaysia.


Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top